{"id":2390,"date":"2025-01-29T18:15:57","date_gmt":"2025-01-29T18:15:57","guid":{"rendered":"https:\/\/lp.8080.dev\/research\/designing-the-possibility-for-interaction\/"},"modified":"2025-03-01T17:02:19","modified_gmt":"2025-03-01T17:02:19","slug":"potrzeba-wspolnego-dzialania","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/","title":{"rendered":"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0"},"content":{"rendered":"\n
\n\n
\n\n

\n

O magii, tymczasowo\u015bci i roli instytucji publicznych w tworzeniu miejsc przyjaznych ludziom, z Ghigo DiTommaso z Gehl Studio, a do niedawna grupy Rebar, rozmawia Marta Tomasiak.<\/em><\/p>\n <\/h2>\n

\n <\/div>\n\n <\/div>\n \n<\/section>\n\n\n\n
\n\n
\n\n

\n

Marta Tomasiak:<\/em> Jak zaczyna si\u0119 historia Rebar i Gehl Studio?<\/p>\n <\/h2>\n

\n

Ghigo di Tommaso:<\/em> Dla Rebar wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od kilku projekt\u00f3w. Na pocz\u0105tku nie by\u0142o w\u0142a\u015bciwie jakiego\u015b wielkiego pomys\u0142u na stworzenie organizacji, struktury. By\u0142a potrzeba dzia\u0142ania. Pierwszy projekt Rebar to realizacja mo\u017cna powiedzie\u0107 landartowa. \u201eThe National Cabinet\u201d – tak\u0105 nazw\u0119 nosi\u0142 ten projekt, nie by\u0142 zwi\u0105zany z miejsk\u0105 przestrzeni\u0105 publiczn\u0105, powsta\u0142 na pustyni w Nowym Meksyku. To by\u0142a publiczna biblioteka sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z trzech gablotek. W pierwszej znajdowa\u0142y si\u0119 publikacje, w kolejnych jedzenie i napoje dla odwa\u017cnych, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 bibliotek\u0119 na tej pustyni odwiedzi\u0107.<\/p>\n <\/div>\n\n <\/div>\n \n<\/section>\n\n\n\n

\n\n
\n\n

\n

MT:<\/em> No w\u0142a\u015bnie – kim ci \u201eodwa\u017cni\u201d byli? Kto mia\u0142 korzysta\u0107 z biblioteki na pustyni w Nowym Meksyku?<\/p>\n <\/h2>\n

\n

GT: To rzeczywi\u015bcie by\u0142o zupe\u0142ne pustkowie. Ale to by\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 planu od samego pocz\u0105tku. Projekt powstawa\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z Cabinet<\/em> – bardzo interesuj\u0105cym magazynem dotycz\u0105cym sztuki i projekt\u00f3w tymczasowych. Cabinet swoim czytelnikom, w ramach zakupu prenumeraty magazynu, zaproponowa\u0142 wej\u015bcie w posiadanie male\u0144kiej dzia\u0142ki, gruntu na pustyni w Nowym Meksyku. Te dzia\u0142ki by\u0142y dok\u0142adnej wielko\u015bci papierowego wydania magazynu – p\u00f3\u0142, mo\u017ce w\u0142a\u015bciwie \u0107wier\u0107 metra kwadratowego. Zesp\u00f3\u0142 Rebar – w tamtym czasie to byli John Bela i Matthew Passmore – pomy\u015bla\u0142, \u017ce skoro Cabinet powo\u0142a\u0142 do \u017cycia tak\u0105 republik\u0119 mikro-w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w, to potrzebuje ona swojej mikro-biblioteki. John i Matthew wybrali si\u0119 wi\u0119c w raczej d\u0142ug\u0105 podr\u00f3\u017c z San Francisco do Nowego Meksyku, \u017ceby zainstalowa\u0107 gablotki na pustyni i zbudowa\u0107 struktur\u0119 ochronn\u0105 z ziemi wok\u00f3\u0142 biblioteki.<\/p>\n

Kolejny projekt to ju\u017c Parking Day. I on jako pierwszy mia\u0142 w\u0142a\u015bciwie wi\u0119kszo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3re tworz\u0105 klasyczn\u0105 receptur\u0119 projekt\u00f3w Rebar. Parking Day dotyczy\u0142 problem\u00f3w zdominowanego przez samochody miasta i braku przestrzeni publicznej jako miejsca dla eksperyment\u00f3w i tw\u00f3rczej ekspresji. Parking Day zdefiniowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c DNA Rebar w kontek\u015bcie procesu. By\u0142 to projekt, kt\u00f3ry pozwala\u0142 na projektowanie open-source. Nie by\u0142o to wi\u0119c tradycyjne przeprojektowanie przestrzeni. Zamiast tego powsta\u0142a platforma, kt\u00f3ra umo\u017cliwia wielu osobom, organizacjom w\u0142asnor\u0119cznie zmieni\u0107 przestrze\u0144 publiczn\u0105. Wydaje mi si\u0119, \u017ce Parking Day to najbardziej udany projekt open-source w przestrzeni publicznej. Trudno by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 to na tak\u0105 skal\u0119 w kt\u00f3rejkolwiek innej naszej realizacji.<\/p>\n <\/div>\n\n <\/div>\n \n<\/section>\n\n\n\n

\n\n
\n\n

\n

MT:<\/em> Czy zatem Parking Day od samego pocz\u0105tku pomy\u015blany by\u0142 jako projekt open-source, model, kt\u00f3ry zosta\u0142 podany dalej w \u015bwiat? Co w zwi\u0105zku z tym z pierwsz\u0105 instalacj\u0105 w San Francisco, kt\u00f3r\u0105 to w\u0142a\u015bnie Rebar zbudowa\u0142?<\/p>\n <\/h2>\n

\n

GT:<\/em> Wspomniana przez ciebie instalacja w San Francisco i projekt, kt\u00f3ry dzisiaj nazywamy Parking Day to w\u0142a\u015bciwie dwie osobne inicjatywy. Ca\u0142y projekt zacz\u0105\u0142 si\u0119 od akcji nazwanej przez Rebar Parking – to by\u0142a nazwa pierwszego projektu w San Francisco. I nie by\u0142 on wcale pomy\u015blany jako wprowadzenie, pocz\u0105tek Parking Day. To by\u0142 eksperyment sam w sobie. Pr\u00f3ba przywr\u00f3cenia kawa\u0142ka miasta ludziom na bardzo kr\u00f3tki czas. To by\u0142 projekt typowo artystyczny. Przez okre\u015blenie artystyczny rozumiem tu, \u017ce jego przes\u0142anie by\u0142o znacznie mocniejsze ni\u017c sam efekt ko\u0144cowy, zmiana, kt\u00f3r\u0105 projekt przyni\u00f3s\u0142. To jest co\u015b, co moim zdaniem odr\u00f3\u017cnia sztuk\u0119 od projektowania – projektowanie przynosi realn\u0105 zmian\u0119, ma wp\u0142yw na otoczenie, w kt\u00f3rym powstaje, sztuka cz\u0119sto silniej skupia si\u0119 na niesieniu idei, przes\u0142ania. O Parking powiedzia\u0142bym, \u017ce to projekt artystyczny. Kiedy jego fotografie upublicznili\u015bmy online projekt zacz\u0105\u0142 rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 jak wirus – ludzie w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach \u015bwiata zarazili si\u0119 jego ide\u0105. Wtedy Rebar zdecydowa\u0142 si\u0119 przekaza\u0107 instrukcj\u0119, aby ludzie na ca\u0142ym \u015bwiecie mogli z tego do\u015bwiadczenia skorzysta\u0107 i zrobi\u0107 co\u015b podobnego u siebie. Tak zacz\u0105\u0142 si\u0119 coroczny Parking Day.<\/p>\n

Rebar urodzi\u0142 si\u0119 wraz z tymi trzema projektami. Projekt po projekcie, krok po kroku tw\u00f3rcy Rebar u\u015bwiadomili sobie, \u017ce s\u0105 to nie tylko projekty, ale w\u0142a\u015bciwie ca\u0142y ruch, organizacja, praktyka – jak wolisz. Wtedy, na pocz\u0105tku by\u0142o du\u017co dwuznaczno\u015bci czym Rebar jest lub m\u00f3g\u0142by by\u0107. To by\u0142o co\u015b do czego Rebar \u015bmia\u0142o si\u0119 przyznawa\u0142.<\/p>\n <\/div>\n\n <\/div>\n \n<\/section>\n\n\n\n

\n\n
\n\n

\n

MT:<\/em> Kim s\u0105 John Bela, Blaine Merker i Matthew Passmore – tw\u00f3rcy Rebar?<\/p>\n <\/h2>\n

\n

GT:<\/em> John i Blaine s\u0105 architektami krajobrazu, a Matthew jest prawnikiem. To nie przypadek – Rebar, zw\u0142aszcza we wczesnych swoich projektach, zainteresowany by\u0142 sprawdzaniem granic regulacji prawnych dotycz\u0105cych przestrzeni publicznych i miasta jako takiego. John, Blaine i Matthew u\u017cywali narz\u0119dzi jakich dostarcza projektowanie, aby to eksplorowa\u0107. Potem, stopniowo Rebar sta\u0142 si\u0119 praktyk\u0105 projektowo – artystyczn\u0105. Zosta\u0142o wymy\u015blone imi\u0119 Rebar i organizacja sta\u0142a si\u0119 wtedy konkretem. John i Blaine jako architekci krajobrazu chcieli kontynuowa\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 w tej dziedzinie. Matthew, kt\u00f3ry opr\u00f3cz bycia prawnikiem studiowa\u0142 te\u017c sztuki pi\u0119kne, chcia\u0142 rozwija\u0107 swoj\u0105 karier\u0119 artystyczn\u0105. My\u015bl\u0119, \u017ce Rebar nie mia\u0142 na pocz\u0105tku jasno okre\u015blonej to\u017csamo\u015bci – to by\u0142y dzia\u0142ania gdzie\u015b na pograniczu r\u00f3\u017cnych dyscyplin. Potem, zgodnie z wol\u0105 Johna, Matthew i Blaine’a dzia\u0142alno\u015b\u0107 Rebar skupi\u0142a si\u0119 na projektowaniu i sztuce. To pokr\u00f3tce brzmi ta historia. Ja w\u0142a\u015bnie wtedy zacz\u0105\u0142em pracowa\u0107 z Rebar.<\/p>\n <\/div>\n\n <\/div>\n \n<\/section>\n\n\n\n

\n\n
\n\n

\n

MT:<\/em> Pierwsze co przychodzi mi na my\u015bl, kiedy my\u015bl\u0119 o projektach Rebar to interaktywno\u015b\u0107. Czy to by\u0142 \u015bwiadomy zamys\u0142 od samego pocz\u0105tku? Czy Rebar od zawsze chcia\u0142 pracowa\u0107 z lud\u017ami, integrowa\u0107, anga\u017cowa\u0107 we wsp\u00f3lne projektowanie?<\/p>\n <\/h2>\n

\n

GT: <\/em>Rebar od zawsze by\u0142 bardzo blisko projektowania open-source. Na pocz\u0105tku, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, to by\u0142 bardziej ruch, inicjatywa, ani\u017celi organizacja z krwi i ko\u015bci. I istnia\u0142a intencja, by odda\u0107 ludziom przestrzenie publiczne. I, zdecydowanie tak, od pocz\u0105tku by\u0142o zainteresowanie interakcj\u0105 z lud\u017ami. Rebar to by\u0142a forma aktywizmu. Nie takiego, kt\u00f3ry skupia si\u0119 na protestowaniu, ale raczej kt\u00f3ry przez instalacje i akcje w przestrzeni miejskiej przynosi \u017cycie i ruch, aktywno\u015b\u0107 wytworzon\u0105 w\u0142a\u015bnie przez ludzi. Przez to, \u017ce przy okazji danej inicjatywy mogli si\u0119 oni spotka\u0107. Rebar mia\u0142 troch\u0119 misj\u0119 oddania w\u0142adzy, decyzji dotycz\u0105cych przestrzeni publicznych ludziom. My\u015bmy chcieli, \u017ceby mieszka\u0144cy czuli, \u017ce maj\u0105 prawo zmienia\u0107 przestrze\u0144 publiczn\u0105, kt\u00f3ra przecie\u017c konstytucyjnie do nich nale\u017cy. \u017beby czuli, ze maj\u0105 realny wp\u0142yw na to jak ona wygl\u0105da, jak dzia\u0142a. I w dodatku, \u017ceby to dzia\u0142anie mog\u0142o zosta\u0107 przeprowadzone w zgodzie z zasadami prawa. Albo raczej mieszcz\u0105c si\u0119 jako\u015b w regu\u0142ach prawa. Nie chcieli\u015bmy by\u0107 w opozycji. Chcieli\u015bmy raczej szuka\u0107 nisz i pokazywa\u0107 co dzi\u0119ki temu mo\u017ce si\u0119 w przestrzeni publicznej wydarzy\u0107. To by\u0142o bardzo specyficzne nastawienie do polityki i ta postawa definiowa\u0142a Rebar od pocz\u0105tku.<\/p>\n <\/div>\n\n <\/div>\n \n<\/section>\n\n\n\n

\n\n
\n\n

\n

MT: <\/em>Przeszli\u015bcie wi\u0119c d\u0142ug\u0105 drog\u0119 od bycia miejskim aktywist\u0105 pracuj\u0105cym prawie na marginesie prawa jako Rebar, na drug\u0105 stron\u0119 – jako Gehl Studio facylitujecie wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy spo\u0142eczno\u015bciami lokalnymi a deweloperami i samorz\u0105dami. To spora zmiana\u2026<\/p>\n <\/h2>\n

\n

GT:<\/em> Rzeczywi\u015bcie to du\u017ca zmiana, ale nie powiedzia\u0142bym, \u017ce to dwie zupe\u0142nie przeciwne strony. Rebar te\u017c dzia\u0142a\u0142 jako facylitator od samego pocz\u0105tku. Facylitator i aktywista. Teraz jeste\u015bmy bardziej facylitatorami. Zmieni\u0142 si\u0119 te\u017c nasz stosunek do w\u0142adzy. Rebar nie by\u0142 zainteresowany dzia\u0142aniami, kt\u00f3re powiela\u0142y standardowy spos\u00f3b zmieniania przestrzeni publicznych. Pr\u00f3bowa\u0142 zmienia\u0107 miasto, szukaj\u0105c okazji do korzystania z niedoskona\u0142o\u015bci prawa, jego nisz, pr\u00f3buj\u0105c troch\u0119 obej\u015b\u0107 system. Gehl Studio postrzega w\u0142adz\u0119 jako podstawowy motor dla transformacji przestrzeni publicznych. Facylituje relacje mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 i mieszka\u0144cami. W tym sensie to mo\u017ce zmiana radykalna, ale nie jeste\u015bmy gdzie\u015b na innym brzegu, na innej planecie. Zmieni\u0142 si\u0119 nasz stosunek do instytucji. Pierwotnie, pomagali\u015bmy ludziom znale\u017a\u0107 p\u0119kni\u0119cia, szczeliny w dzia\u0142aniach instytucji, teraz pomagamy instytucjom lepiej wykonywa\u0107 swoj\u0105 powinno\u015b\u0107 uwa\u017cnego s\u0142uchania spo\u0142eczno\u015bci lokalnych.<\/p>\n <\/div>\n\n <\/div>\n \n<\/section>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":true},"class_list":["post-2390","article","type-article","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nPotrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0 | Landscape Practice<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0 | Landscape Practice\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Landscape Practice\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-01T17:02:19+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/\",\"url\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/\",\"name\":\"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0 | Landscape Practice\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-01-29T18:15:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-01T17:02:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/\",\"name\":\"Landscape Practice\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0 | Landscape Practice","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0 | Landscape Practice","og_url":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/","og_site_name":"Landscape Practice","article_modified_time":"2025-03-01T17:02:19+00:00","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/","url":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/","name":"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0 | Landscape Practice","isPartOf":{"@id":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/#website"},"datePublished":"2025-01-29T18:15:57+00:00","dateModified":"2025-03-01T17:02:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/research\/potrzeba-wspolnego-dzialania\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Potrzeba wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/","name":"Landscape Practice","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article\/2390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/landscapepractice.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}